و بنا بر اين « العِشْق » به كسر عين بى نقطه و سكون شين با نقطه است . و « الكِتابَينِ » به كسر كاف و فتح تاى دو نقطه در بالا و الف و فتح باى يك نقطه و سكون ياى دو نقطه در پائين و نون است . « التَرجيع » به راى بى نقطه و جيم و عين بى نقطه مصدر باب تفعيل چيزى را برگرداننده كسى از غفلت كردن ، پس چيز هم راجع خواهد بود . و هم مرجَّع به فتح جيم مشدّدة مشتقّ است از رَجْع به فتح راء و سكون جيم و مصدر باب ضَرَبَ است به معنى برگردانيدن . « تَرْجيع » مفعول مطلق براى نوع است . « الغِناء » به كسر غين با نقطه و نون و الف ممدوده : سرورى كه از روى خوشحالى است . و عمدهء آن التذاذ به خوشخوانى است نه به مضمونى كه خوانده مىشود . و لهذا در تكرير آواز بى لفظ در سازها نيز به فعل آيد . « النَّوْح » به فتح نون و سكون و او و حاء بى نقطه مصدر باب نَصَرَ : مويه كردن در ماتم [ است ] . « الرَّهبانِيَّة » : رياضت كشى و مراد اينجا مويه كردن در ماتم به خصوص اهل مضمون نيست در ترجيع . « و قُلُوب » منصوب است و « و او » به معنى « مع » است يا مرفوع است و و او براى عطف است . يعنى : گفت رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم بخوانيد قرآن را به لهجه هاى عرب در كلام خودشان ، به اين معنى كه رعايت مخارج حروف و صفات حروف و كيفيت تلفّظ به هر كلمه و وقف بر هر فقره مانند عرب باشد ، و به آوازهاى ايشان در مدّ متّصل و منفصل و مانند اينها و دور داريد از يكديگر خود را و زمزمه هاى اهل سركشى از فرمان الهى و گناهان كبيره را ، چه بدرستى كه شأن اين است كه زود باشد كه آيند بعد از من جمعى چند كه برگردانيده مىكنند قرآن را مانند برگردانيده كردن سرود مويه و صوفيانه ، تجاوز نمىكند قرآن از گردنهاى ايشان به اين معنى كه متوجه دلهاى الهى نمىشود . دلهاى ايشان سرنگون است با دلهاى كسى كه خوش آيد او را كار ايشان . حاصل اين است كه عمده ترجيع مىبايد كه متعلَّق به مضمون قرآن